Versterkt conflictoplossend vermogen​

Luca cavallin on Unsplash

Versterkt conflictoplossend vermogen

Documenten en informatie over het R&D en Innovatieprogramma

Waarom dit programma?

Onze samenleving loopt vast doordat in te veel praktijken problemen ontstaan, die nogal vaak onnodig leiden tot conflicten, waarvan vervolgens juridisering leidt tot langdurige processen met hoge kosten en onbevredigende uitkomsten. Dat geldt niet alleen bij aardbevingsschade, overlast, echtscheidingen en toeslagenouders, maar zeker ook bij zakelijke-, ruimtelijke, handhavings- en vergunningsproblemen.

Beter werkende probleem- en conflictoplossing is van enorm belang: voor onze duurzaam verdienvermogen, voor ons welbevinden en uiteindelijk ook voor vertrouwen in overheid en rechtsstaat. De oplossingsroutes moeten de grote uitdagingen van deze tijd (armoede, inclusie, klimaat, landbouw, woningbouw, duurzame energie) veel sneller kunnen vertalen naar lokale toepassing. Ze moeten inclusief, effectief, vreedzaam en breed toegankelijk zijn en zijn wezenlijk voor duurzame ontwikkeling (zie Duurzaam Ontwikkelingsdoel 16).

Deze grote ambitie wordt breed gedeeld (zie de documenten hieronder). Partijen uit het veld en experts zien ook dat er (in en rond de rechtsstaat) te weinig capaciteit is om de vernieuwde procedures te ontwikkelen. De financiële middelen, expertise, tijd en opschalingsmogelijkheden ontbreken. Daar gaat dit programma voor zorgen.

 

Wat gaan we maken?

We versterken bestaande ontwikkelcentra of zetten die op samen met kennisinstellingen. Voor de belangrijkste conflictgebieden, zoals ruimtelijke ordening, burenproblemen of scheiding. In de ontwikkelcentra ontwikkelen we nieuwe procedures, interventies en methodes voor conflictoplossing. Dat gebeurt op basis van data en evidence-based met bijbehorende validatie.

Andere ontwikkelcentra in het consortium richten zich op de organisatie- en verdienmodellen. Want goede conflictoplossingsprocedures moeten schaalbaar zijn, met voor iedere ketenpartner een behoorlijk verdienmodel. Deze worden gecomplementeerd door groepen die zich richten op passende regulering en monitoring, gedragen door goed opgeleide professionals.

De ontwikkelcentra leveren (elementen van) betere procedures op. Die worden aangeboden aan de juridische instituties en private diensten die deze bij mensen, bedrijven en overheden kunnen brengen (zie de voortgangsrapportages hieronder voor hoe dit in elkaar gaat grijpen). In Nederland, en daarbuiten, want people-centred justice is overal een gedeelde uitdaging.

 

Hoe gaan we dit financieren en uitvoeren?

De case voor systematische ontwikkeling lijkt supersterk (zie de publicaties hieronder). We richten ons in eerste instanties op een aanvraag bij het Nationaal Groeifonds, dat voor een ontwikkeluitdaging als deze gemaakt lijkt. We denken aan een orde van grootte van €100 miljoen.

We proberen ook de individuele ontwikkelopgaven zo neer te zetten dat deze apart gefinancierd kunnen worden. De communicatie (zie hieronder) is er ook op gericht om de noodzaak van deze ontwikkeling onder de aandacht te brengen.

Relevante documenten

Korte samenvatting

Het idee in een A4jtje.

Aanvraag Nationaal Groeifonds

Wij denken dat het Nationale Groeifonds een kans biedt om beter werkende probleem- en

conflictoplossing te ontwikkelen en in praktijk te brengen.

Met het Nationaal Groeifonds trekt het kabinet tussen 2021 en 2025 € 20 miljard uit voor projecten. Het gaat om gerichte investeringen op 2 terreinen (Kennisontwikkeling en Onderzoek, ontwikkeling en innovatie) waar de meeste kansen aanwezig zijn voor structurele en duurzame economische groei.

Website Nationaal Groeifonds/Rijksoverheid

De daadwerkelijke aanvraag voor de subsidieregeling verloopt via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO)

Website subsidieregeling Nationaal Groeifonds RVO

Op 3 februari is de deadline voor indiening in de 3de ronde.

handleiding uitwerking aanvraag

Indieningsformulier

Voortgang

Voortgangsrapportage (30/11/2022)

Presentatie stakeholdersbijeenkomst (17/11/2022)

Voortgangsrapportage (17/10/2022)

Presentatie stakeholdersbijeenkomst (13/09/2022)

Ingediende quickscan formulier (23/09/2022)

Verslag feedbackgesprek quickscan formulier (RVO)

Voortgangsrapportage 09/01/23

Samenwerking/coalitie

Zie voor overzicht van deelnemende partners de voortgangsrapportages. De coalitie groeit met de dag. Heeft jouw onderzoekscentrum soortgelijke ambities? Neem dan contact op (zie contactinformatie hieronder)

Partners zijn onder meer:

Contouren samenwerkingsovereenkomst

Begroting

Begrotingsparameters voor ontwikkelcentra aangereikt door HiiL

 

Begrotingsformat NGF

Informatie over mogelijke methodieken voor berekening loonkosten

  1. Loonkosten + 50% opslagsystematiek

 

Meer achtergond, communicatie en informatie over methodieken

Bijlagen NJB artikel Conflicten hanteerbaar maken Barendrecht.pdf

  • Trendrapport HiiL: ‘Delivering Justice, Rigorously‘ waarin de internationale people-centred justice beweging is samengevat. Met de methodieken die kunnen helpen om responsief recht systematisch te implementeren.
  • Artikel in tijdschrift Waardenwerk waarin de maatschappelijke urgentie om te kijken naar de professionaliteit van conflictoplossing wordt beschreven

Waardenwerk – Ippel en Van Beek – begaanbare routes naar recht.pdf

  • Artikel in tijdschrift Waardenwerk waarin een verkenning wordt gedaan naar de aard van professionaliteit die nodig is voor conflictoplossing

Geschikt-gidsenwerk- incl drie interviews – Ippel en Van Beek.pdf

  • Artikel in tijdschrift Waardenwerk waarin verkenning van de structuur die nodig is om de professionaliteit (zoals beschreven in het artikel hierboven) te doen floreren

Nieuwe structuur voor conflictoplossing def.pdf

  • Artikel in tijdschrift Conflicthantering waarin de noodzaak en mogelijkheden van preventie om escalatie van conflicten te voorkomen wordt besproken

TC 2022 nr. 4 – artikel Krijn van Beek en Pieter Ippel.pdf

  • Plan Buurtvredevoorziening waarin de uitkomsten van een innovatielab zijn vertaald naar een plan voor een sluitende route voor burgers met burenconflicten

Buurtvredevoorziening-Plan-Innovatielab-Burenconflicten-Den-Haag-.pdf

  • Financieel model Buurtvredevoorziening (social finance)

Financieel Model Buurtvredevoorziening aanpasbaar April 2022.xlsx

  • Opinie artikel Volkskrant over BURENCONFLICTEN; een voorbeeld van hoe een systematisch ontwikkelde rechtsroute er uit kan zien.
  • Bijdrage aan Seminar 24 november 2022 Knelpunten in toegang tot het recht met korte samenvattende analyse van de ongekend grote vraag naar overeenstemming en waar het vast zit in begroting JenV, financiering en regulering van (nieuwe) procedures.

People-centred justice_ overeenstemming op ongekende schaal, Een groeimodel voor de democratische rechtsstaat 24 november 2022.pdf

  • Hypotheek op de toekomst – Schuldenbeleid mist onderliggende analyse.

Schuldenbeleid mist onderliggende analyse

Duurzaam verdienvermogen

MKBA Ecorys

Ecorys Eindrapport MKBA – innovatieve rechtsvoorzieningen (1).pdf

Contactinformatie

Voor vragen over dit initiatief kunt u contact opnemen met

Tim van den Bergh | tim.vandenbergh@hiil.org

Vaak gestelde vragen

Onderzoek en ontwikkeling van betere procedures is geen expliciete taak voor het Ministerie van Justitie en Veiligheid (zie artikel 32 Justitiebegroting en Beleidsdoorlichting op dit gebied) of voor de Rechtspraak. In hun budgetten is geen structurele R&D opgenomen. Justitie en de bijbehorende inspecties en toezichthouders richten zich vooral op beheer en uitvoering binnen de huidige procedures. Hoge Raad en Raad van State corrigeren wat er in de praktijk gebeurt en vormen daarbij wel nieuw recht dat knelpunten adresseert, maar dat is meer ad hoc dan systematisch, al letten ze vanuit hun rol wel degelijk op de hanteerbaarheid. Vernieuwing gebeurt wel af en toe, maar redelijk ongestructureerd via kleine pilots of ideeën uit de Tweede Kamer. We willen al deze veranderprocessen veel beter voeden, op basis van wat werkt voor mensen en bedrijven.

De rechtenfaculteiten gaan steeds meer deze kant op maar zijn traditioneel gericht op onderzoek van de output van de bestaande juridische instituties. Anders dan de zusjes in techniek en medische hoek, hebben ze geen lange traditie van valorisatie van kennis en aansluitende productontwikkeling. De regelgeving is ook niet zodanig dat nieuwe ontwikkelde procedures, interventies of methodes stelselmatig hun weg naar het veld kunnen vinden (zie het NJB artikel hierboven voor een aantal van de knelpunten).

Dezelfde belemmeringen spelen ook voor hen. Het consultancy-model van grote advocatenkantoren is ongeschikt voor grootschalige gestandaardiseerde dienstverlening en zij zijn ook niet de meest logische partners voor ontwikkeling daarvan. Sociale advoctuur is zo kleinschalig gefinancierd en georganiseerd dat die de grote ontwikkelopgaven niet aan kan.

Er zijn – vergeleken met andere duurzame ontwikkelingsdoelen als gezondheid – al weinig fondsen die zich richten op versterking van de rechtspleging (Duurzaam Ontwikkelingsdoel 16). Open Society (Soros) was een van de weinigen. De bestaande fondsen zoeken meest kleine projecten met directe impact, werken lokaal of zijn gespecialiseerd in een soort rechtsproblematiek (vrouwenrechten, human trafficking). Amnesty en Human Rights Watch signaleren en stellen misstanden aan de kaak. Fondsbeheerders vinden democratie, rechtsstaat en conflictoplossing ingewikkeld, ook vanwege de sterke rol van de overheid. Dat is een van de aandachtspunten die het programma wil adresseren.